Masalah → Solusi • Sektor Awam Malaysia

Apabila harapan dan keperluan sektor awam meningkat, cara kerja juga perlu berubah.

Pegawai mahukan perkhidmatan yang cepat, mudah, tepat dan responsif. Oleh itu, penjawat awam perlu mengurus lebih banyak maklumat, dokumen, data, aduan dan tugasan. Persoalannya bukan sekadar “perlukah AI?” tetapi bagaimana AI membantu kerja sebenar tanpa mengetepikan penilaian akhir manusia.

01 / Gambaran besar

Masalah timbul akhirnya menjadi tugas jabatan.

Setiap pertanyaan, aduan, permohonan, dokumen dan keputusan yang rakyat tunggu akan melalui proses dari pegawai yang mengendalikan masalah kepada solusi, data dan sistem di dalam organisasi kerajaan. Lihat aliran dibawah..

01 : RAKYAT / PENJAWAT AWAM

“Saya mahu urusan saya cepat.”

Rakyat semakin mengharapkan akses yang mudah, respons yang tepat dan maklumat yang boleh difahami.

02 : JABATAN

“Kami mengurus dan memproses banyak maklumat dan data.”

Pegawai kami mengendalikan banyak dokumen, aduan, data, mesyuarat, laporan dan tugasan serentak sambil mematuhi proses serta tatakelola.

03 : TEKNOLOGI

“Boleh ke AI membantu?”

Ya! pada kerja yang sesuai: menstruktur, merumus, mengelaskan, menganalisis dan menyediakan draf. namun keputusan dan pengesahan kekal pada manusia.

“Bukan menjadikan manusia bergantung kepada AI. Matlamatnya ialah memberi manusia alatan yang lebih baik sebagai pemudah cara untuk melakukan kerja yang bernilai.”

Adakah isu ini turut berlaku dalam jabatan Tuan/Puan?

Kenal pasti keperluan latihan berdasarkan fungsi dan masalah kerja jabatan.

BINCANG KEPERLUAN JABATAN →

01A / Asal pendekatan

Program ini bermula daripada masalah kerja sebenar.

Bukan bermula dengan persoalan aplikasi AI mana yang paling popular. Persoalannya ialah bagaimana maklumat yang berselerak dalam aduan, dokumen dan data boleh ditukar menjadi maklumat yang lebih tersusun untuk membantu kerja sebenar pegawai.

01 : MASALAH SEBENAR

“Maklumat ada, tetapi bagaimana mahu melihat gambaran yang lebih jelas?”

Aduan, dokumen, data dan laporan perlu dibaca, disusun, dibandingkan dan difahami sebelum tindakan boleh dipertimbangkan.

02 : SOALAN YANG MENCETUSKAN PENDEKATAN

“Bagaimana AI boleh membantu kerja ini?”

Daripada persoalan itu, pendekatan latihan dibina berasaskan workflow kerja sebenar bukan sekadar belajar arahan AI secara berasingan.

03 : PENDEKATAN

AI membantu. Manusia yang menentukan.

AI membantu menstruktur, merumus, mengelaskan dan menganalisis maklumat, manakala manusia menyemak fakta, menilai konteks dan menentukan tindakan.

“Teknologi bukan titik mula. Kerja sebenar ialah task seorang pegawai kemudian AI dipadankan dengan workflow yang sesuai.”

02 / Tekanan sebenar

8 isu besar kesinambungan antara rakyat, kerja dan penyampaian.

Daripada beban kerja hingga ke data dan aduan, masalahnya tidak berdiri sendiri. Satu isu boleh mencetuskan isu yang lain dan inilah situasi yang perlu ditangani.

Beban kerja

Tugasan yang banyak, kerja tambahan dan kekangan sumber boleh memberi tekanan kepada produktiviti serta kesejahteraan warga kerja.

Aduan rakyat

Aduan bukan sekadar surat untuk dijawab. Ia mengandungi data tentang isu, proses, pengalaman pelanggan dan potensi masalah berulang.

Dokumen yang banyak

Surat, memo, minit, laporan, ringkasan dan maklum balas memerlukan masa untuk membaca, menyusun dan menyediakan.

Maklumat semakin kompleks

Pegawai perlu mencari, memahami, membandingkan dan menapis maklumat sebelum menghasilkan output yang boleh dipercayai.

Data perlu menjadi insight

Data dalam Excel, sistem atau fail hanya bernilai apabila dapat membantu organisasi memahami keadaan dan membuat keputusan.

Ekspektasi responsif

Agenda reformasi menekankan penyampaian yang lebih cekap, berkesan dan responsif terhadap keperluan rakyat.

Literasi digital & AI

Perubahan teknologi memerlukan penjawat awam meningkatkan kompetensi digital, AI dan analitik data secara praktikal.

Tatakelola & pengesahan

AI boleh membantu kerja, tetapi fakta perlu disahkan, pertimbangan perlu dibuat dan tindakan perlu dipertanggungjawabkan manusia.

Cross-reference: Dokumen rasmi JPA 2026 menekankan inovasi, pendigitalan, AI dan analisis data untuk meningkatkan kecekapan, keberkesanan serta penyampaian perkhidmatan berpaksikan rakyat. RMK13 pula menyatakan pembangunan bakat digital dan latihan AI untuk penjawat awam sebagai fokus pembangunan bakat. Kementerian Ekonomi mengaitkan reformasi penyampaian dengan pengurangan kerenah birokrasi dan perkhidmatan yang lebih responsif.

03 / Daripada masalah kepada kerja

Solusi bermula dengan workflow, bukan dengan aplikasi.

Program yang baik sepatutnya bermula daripada kerja yang mahu diselesaikan, kemudian memilih teknologi yang sesuai.

01Masalah

02Maklumat

03Struktur & Analisis

04Insight & Dokumen

05Tindakan Manusia

04 / Pilihan solusi

Dua program utama untuk masalah yang berbeza.

Pilih berdasarkan masalah kerja jabatan, bukan semata-mata berdasarkan aplikasi AI yang sedang popular.

Program utama • Entry

AI Produktiviti untuk Pejabat

Penulisan • Dokumen • Pengurusan Projek • Data

Untuk pegawai dan pasukan yang mahu mempercepatkan kerja pejabat menggunakan AI secara tersusun, praktikal dan terkawal.

AI Executive Writing & komunikasi rasmi
Transformasi dokumen: surat, memo, minit & laporan
Ringkasan, action item & executive brief
Analisis data dengan pendekatan DESCRIBE–MEASURE–COMPARE–DISCOVER
PCOTCO untuk menghasilkan arahan AI yang lebih tepat

Lihat program AI

Program specialist • Aduan

AI untuk Pengurusan Aduan & Analisis Data

Aduan • Siasatan • Analisis • Maklum Balas

Untuk unit yang berurusan dengan aduan, pertanyaan, siasatan, customer service, SISPAA atau data operasi rakyat.

Menstruktur aduan daripada maklumat mentah
Mengekstrak fakta dan maklumat penting
Mengelaskan isu dan mengenal pasti pola
Menganalisis trend dan data aduan
Menyediakan ringkasan serta draf maklum balas
Menjaga pengesahan fakta dan keputusan akhir oleh manusia

Program Aduan AI

Program lanjutan: AI Data Analysis & Executive Dashboard

Untuk jabatan yang sudah mempunyai data dan mahu bergerak daripada data → analisis → insight → dashboard → decision support. Peserta akan belajar menggunakan Google Looker Studio (kini Data Studio) untuk membina dashboard interaktif daripada data organisasi.

DASHBOARD →

05 / Prinsip penggunaan AI

AI membantu. Manusia yang menentukan.

Reka bentuk program ini tidak meletakkan AI sebagai pengganti pertimbangan profesional.

AI: menstruktur, merumus, mengelaskan, membandingkan dan membantu analisis.

Manusia: menilai konteks, menyemak fakta, mengesahkan sumber dan membuat keputusan.

Jabatan: memastikan SOP, tatakelola, keselamatan maklumat dan tanggungjawab organisasi dipatuhi.

Hasil: kerja lebih tersusun, maklumat lebih mudah difahami dan tindakan lebih berasaskan bukti.

06 / Siapa yang sesuai

Solusi ini boleh dipadankan dengan fungsi jabatan.

PengurusanExecutive summary, insight, laporan dan decision support.

Unit LatihanPembangunan kompetensi AI, digital dan produktiviti.

Unit Aduan / SISPAAStruktur aduan, analisis, trend dan maklum balas.

Operasi / Data / KPIAnalisis data, reporting dan dashboard.

06A / Padanan keperluan

Apakah cabaran utama jabatan Tuan/Puan?

Tidak semua jabatan memerlukan program yang sama. Pilih berdasarkan masalah kerja yang paling hampir dengan keperluan organisasi.

Produktiviti

Banyak kerja dokumen, laporan dan data?

Fokus kepada penggunaan AI untuk menyusun kerja pejabat, dokumen dan analisis maklumat.

Lihat AI Produktiviti →

Aduan

Banyak aduan, pertanyaan atau maklum balas?

Fokus kepada struktur aduan, analisis data, pola isu dan penyediaan maklum balas.

Lihat Program Aduan →

Data & KPI

Sudah mempunyai data tetapi sukar melihat insight?

Fokus kepada analisis data, dashboard dan decision support menggunakan Data Studio / Looker Studio.

Lihat Dashboard →

07 / Evidence

Kenapa pendekatan ini relevan?

Laman sesawang ini dibina berasaskan dokumen rasmi, bukan andaian bahawa semua jabatan mempunyai masalah yang sama.

JPA 2026

Menekankan inovasi, digitalisasi, AI, analisis data dan penyampaian perkhidmatan berpaksikan rakyat.

RMK13 2026–2030

Menekankan pembangunan bakat digital dan latihan AI untuk penjawat awam.

Kementerian Ekonomi

Reformasi ILTIZAM bertujuan mengurangkan kerenah birokrasi dan meningkatkan kecekapan serta responsif penyampaian.

JPA — Surat Pembudayaan Inovasi Sektor Awam Bil. 1 Tahun 2026AI, analisis data, literasi digital, inovasi dan perkhidmatan berpaksikan rakyat. Baca Selanjutnya.. RMK13 — 2026–2030Digital talent, AI training dan peningkatan penyampaian perkhidmatan. Baca Selanjutnya.. Kementerian Ekonomi — Akta Iltizam Kecekapan Kerajaan 2025Pengurangan kerenah birokrasi dan penyampaian lebih efisien serta responsif. Baca Selanjutnya.. MOF — Kenyataan Prabelanjawan 2026GovTech, AI, analitik data dan automasi dalam sektor awam. Baca Selanjutnya..

07A / Masa yang sesuai untuk bertindak

Jika jabatan sedang merancang latihan AI, sekarang ialah masa untuk melihat keperluan sebenar.

Program latihan boleh dirancang berdasarkan fungsi unit, jenis kerja dan masalah yang sedang dihadapi sama ada produktiviti pejabat, pengurusan aduan atau analisis data. Tuan/Puan tidak perlu menentukan tajuk kursus terlebih dahulu. Kongsikan cabaran kerja, dan pendekatan latihan boleh dipadankan dengan keperluan jabatan.

Mulakan dengan perbincangan ringkas, bukan keputusan tempahan.

Terangkan fungsi unit atau cabaran kerja jabatan. Cadangan pendekatan latihan boleh disediakan untuk pertimbangan pihak Tuan/Puan.

BINCANG KEPERLUAN JABATAN →

08 / Untuk PIC Jabatan

Jika ada keperluan latihan AI dalam jabatan Tuan/Puan.

Kongsikan fungsi unit atau cabaran kerja yang ingin ditambah baik. Tuan/Puan tidak perlu menentukan program terlebih dahulu. Kami boleh cadangkan pendekatan yang bersesuaian berdasarkan keperluan jabatan.

BINCANG KEPERLUAN LATIHAN JABATAN → LIHAT SEMULA PILIHAN SOLUSI

09 / AI DAN KEPERLUAN SEKTOR AWAM

Kerajaan Malaysia sedang memperkukuh penggunaan Kecerdasan Buatan (AI) dalam sektor awam melalui pelbagai dasar, panduan, program pembangunan kompetensi dan inisiatif latihan AI untuk penjawat awam. Fokusnya bukan sekadar penguasaan teknologi, tetapi bagaimana AI dapat membantu meningkatkan produktiviti penjawat awam, kecekapan proses kerja dan kualiti penyampaian perkhidmatan. Perkembangan ini turut menyokong agenda transformasi digital sektor awam di Malaysia, termasuk peningkatan literasi AI dan kemahiran baharu yang diperlukan oleh tenaga kerja awam.

10 / AI, ADUAN / ANALISIS DATA

Dalam operasi harian, keupayaan AI, analisis data dan pengurusan maklumat semakin relevan kepada bidang seperti pengurusan aduan, analitis data dan sokongan keputusan. Pengurusan aduan awam melalui Sistem Pengurusan Aduan Awam (SISPAA) memerlukan maklumat yang tersusun untuk membantu mengenal pasti isu, pola dan tindakan susulan, manakala pendekatan Analitis Data Raya Sektor Awam (DRSA) pula menggalakkan pemanfaatan data bagi analisis dan perancangan. AI boleh membantu mengolah, membersihkan dan menganalisis data dengan pantas, tetapi penilaian akhir, pengesahan fakta dan keputusan tindakan kekal di tangan manusia.